تاریخ انتشار:۲۱ شهریور ۱۳۹۹ در ۲:۲۹ ب.ظ
بمناسبت روز ملی سینما

سینما،عشق و دگر هیچ

هانیه علی نژاد

نمیدانم وقتی برادران لومیر سینماتوگراف را اختراع کردند و مردم را در گراند کافه پاریس جمع کردند تا از اولین آثارشان رو نمایی کنند و نشان دهند سینما یک هنر جمعی است، چه احساسی داشتند؛ یا حتی وقتی که ژرژ ملی یس از سینمای علمی و تخیلی رونمایی کرد و به واژه خیال در سینما اصالت بخشید، و یا آلن کراسلند وقتی که اولین فیلم ناطق را ساخت، و یا اوانس اوگانیانس که اولین فیلم ایرانی را ساخت، هرکدام چه احساسی داشتند؟
شعف، اضطراب، هیجان و شاید هم ترس. ترس از مواجهه با مردمی که با یک جهان جدید روبرو میشوند. هر فیلمساز گویی که یک جهان را خلق میکند. جهان هایی که گاه سیاه و سفیدند و گاه رنگی، گاه صامت اند و گاه ناطق. جهانی موازی با جهان زندگی مخاطب و با قصه ای که مختصاتش را فیلمساز تعیین میکند.بی‌شک همه آنها در مسیر خلق کردن، چشمه‌ای از آن دریای احساسات لومیرها و ملی یس و … را در وجودشان احساس میکنند. چرا که وجه اشتراک همه شان عشق به سینما است!
عشق به سینما که میتواند بیدار کننده تمام احساسات، عواطف و خرد انسانی باشد.
سینمایی که به ما قدرت سفری از روی صندلی های سالن سینما به جهان قصه و به زمان قصه داده است؛ که بتوانیم گاه روی سنگ فرش‌های پاریس قدم بزنیم، گاه در عالم خواب و رویا و در بی زمانی باشیم، گاهی سری به عالم معنا بزنیم، گاهی هم در میدان نبرد باشیم و… همه اینها تا بی نهایت ادامه دارند، چرا که زندگی بی نهایت است و سینما، شبه زندگی است.
در طول تاریخ سینما، فیلمها و قصه هایی بوده اند که به هنر و صنعت فیلمسازی اشاره کنند ، از “تحقیر” گدار و “سانست بلوار” بیلی وایلدر گرفته تا “روزی روزگاری هالیوود” تارانتینو که از پشت پرده زندگی هنرمندان هالیوود سخن میگوید. اما اگر بحث گره خوردن سینما و عشق باشد، بی شک “سینما پارادیزو” تورناتوره، تکرار نشدنی است!

“سینما پارادیزو ” فیلمی خوش ساخت و روان،مثل یک شعر بلند است که هم عشق دارد و هم پند، هم تعلیمی است و هم عرفانی. شعر پر احساسی که موسیقی بی نظیر انیو موریکونه اوج دهنده این احساسات عمیق است.
سینما پارادیزو عشق را با نگاه و روایتی صمیمی و رئال و بدون اغراق به عمیق ترین لایه های عواطف و احساسات میپردازد و اوج و فرودش را در یک بازه زمانی کودکی تا میانسالی بررسی میکند.

این فیلم سه فصل دارد؛ فصل اول عشق سالواتوره به سینما که موجب دوستی او با آلفردو آپاراتچی میشود و او سالواتوره را به بالندگی و رشد در این زمینه میرساند.
فصل دوم، عشق سالواتوره به معشوقش الناست، عشق ایام جوانی که پر از شور و اشتیاق است و در نهایت هجر و فراق که جزء جدانشدنی هر عشقی است و همین جدایی، موتور محرک او برا پی رسیدن به رویای کودکی‌اش و ایجاد نوعی بلوغ در سالواتوره میشود.
فصل سوم در واقع فصل مشترک این دو عشق است. گره خوردن این دو محبت که باعث شکوفایی کامل سالواتوره در زمینه سینما و فیلمسازی است. او با حرفهای آلفردو از معشوقش( النا) عبور میکند تا به رویا و عشق دیگرش (سینما) برسد اما در میانسالی میبینیم بااینکه به آرزویش رسیده اما همچنان دچار خلاء عاطفی و احساسی است که میتواند ناشی از تاثیر سانسوری باشد که از سینما به ارث برده و در زندگی اش نمود داشته.
یکی از نقاط قوت این فیلم شخصیت پردازی قوی آن است. طوری که حتی خود” سینما پارادیزو” یک شخصیت انسانی در نظر گرفته میشود. برخورد آلفردو وسالواتوره با آن درست شبیه به برخورد با یک شخصیت انسانی است که جان دارد، عقل و عاطفه دارد. گاهی سانسور میشود، گاهی مورد استقبال است، گاهی ترک میشود، گاهی میسوزد، گاهی هم تخریب میشود.
این فیلم به خوبی هم نشینی مردم را با سینما در طول نسل ها نشان میدهد. همانقدر که در ایام کودکی شخصیت، مخاطب زیادی داشته و هرکسی با هر تفکری در سالن سینما حضو پیدا میکرد، اما در میانسالی اش نسل جدید مایلند این سینما با چیز دیگری جایگزین شود. یکی از تلخ ترین لحظات و پراحساس ترین سکانس ها همین سکانس تخریب سینماست که بدون حرف اضافه ای، بدون حرفهای احساسی میتواند اشک مخاطب را درآورد . چرا که تورناتوره تا قبل این سکانسها حرفهایش را گفته و ما در آن لحظات فقط ویرانی آن را شاهد هستیم. ویران شدن “پارادیزو” پر از خاطره، پر از اشک، پر از لبخند، پر از شادی کودکانه ، پر از سانسور و.. . یک مکان که نه، یک جهان در مقابل چشمانمان فرو میریزد.
در سینما پارادیزو و قصه نوستالژیکش نه خبری از جلوه های بصری است و نه پیچیدگی روایی. مستقیم و ساده حرف میزند. درست شبیه اینکه یک روز در یک کافه با تورناتوره نشسته باشی و او برایت همان شعر بلند را بخواند و تو بنشینی پای حرفهایش و بشنوی، بعد هم به خودت بیایی و قهوه ات یخ کرده باشد و چشمهایت خیس.


دیدگاه خود را بیان کنید :

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

*
*