آنتن صداوسیما و حاشیهسازی پیدرپی در سال ۱۴۰۴
طی هفتههای اخیر بریدههای متعددی از برنامههای تلویزیون منتشر شده که بحثهای زیادی به وجود آورده است.
در هفتههای گذشته و پس از وقوع ناآرامیهای خیابانی، آنتن شبکههای تلویزیون با مجموعهای پرشمار از اتفاقات بحثبرانگیز روبرو شده که واکنشهای گستردهای در شبکههای اجتماعی و رسانهها به همراه داشته است. این حوادث که در برخی موارد پاسخ رسمی و در بعضی دیگر حتی عزل مدیران را در پی داشته، بار دیگر عملکرد رسانه ملی را زیر ذرهبین قرار داده و انتقاداتی را نسبت به تجربه انباشته و مهارت مدیریت محتوا در این رسانه برانگیخته است.
گزارش پیشرو، مروری بر مهمترین ویدیوهای بحثبرانگیز و حاشیهساز هفتههای اخیر و سرنوشت هریک از آنها میپردازد که از شبکههای تلویزیون برداشت شده است.
قطع پخش زنده برنامه رییس جمهور
در هفتههای گذشته ویدیویی از پخش زنده مراسم بهرهبرداری از نیروگاه ۷۵۰ مگاواتی خورشیدی با حضور رییس جمهور منتشر شد که در آن، فردی به مسئولان برگزاری بابت مدیریت زمان تذکر میدهد و علت آن را محدودیت در زمان پخش زنده رویداد از تلویزیون ذکر میکند! بلافاصله مسعود پزشکیان به این فرد پاسخ میدهد: [پخش زنده] شبکه خبر مهم نیست، پخش نکند. ما کار خودمان را میکنیم.
او در ادامه از محتوای شبکه خبر انتقاد میکند و میگوید: شبکه خبر به جای اینکه آن حرفهای بیربط بزند، از این حرفها بزند که مردم هم بدانند کمک میکنیم.
به گزارش ایسنا، حدود ۳۵ دقیقه پس از این اظهارات و در حالی که بخش دیگری از آیین بهرهبرداری نیروگاه در حال اجرا بود، پخش زنده مراسم قطع شد و آنتن به جلسه مجلس شورای اسلامی اختصاص یافت. این اقدام که برخی آن را سانسور مستقیم سخنان رییس جمهور میدانستند، واکنشهای زیادی به دنبال داشت و در مقابل، به این علت که در آن زمان رییس جمهور در حال سخنرانی نبود، از سوی عدهای دیگر به عنوان اقدامی طبیعی در پایان دادن به مراسمی تفسیر شد که بیش از ظرفیت پخش زنده به طول انجامیده بود.
اشتباه لفظی گزارشگر استانی
پس از برگزاری راهپیمایی سالانه ۲۲ بهمن در سالروز پیروزی انقلاب اسلامی، پوشش زنده این رویداد در شبکه هامون استان سیستان و بلوچستان، حاوی یک خطای لفظی از سوی گزارشگر در گزارش زنده راهپیمایی بود که پخش برنامه را متوقف کرد و حتی منجر به برکناری مدیر پخش شبکه شد. این اتفاق که در شبکههای اجتماعی نیز به سرعت وایرال شد، باعث شد روابط عمومی صداوسیما مرکز سیستان و بلوچستان در اطلاعیهای اعلام کند که به دستور مدیرکل صداوسیمای استان، ادامه خدمت کاربر و ناظر پخش شبکه هم معلق شده و سایر عوامل مرتبط با این اتفاق، به کمیته انضباطی معرفی شدهاند.
توهین «خطخطی» به شهدا و جانباختگان ناآرامیها
چند روز پیش از این اتفاق، ماجرای برنامه طنز سیاسی «خطخطی» در شبکه افق که با شوخیهای موهن نسبت به جانباختگان حوادث دیماه ۱۴۰۴ وایرال شد، جنجال بزرگی به راه انداخت. در این برنامه، یک پرسش پیامکی طنز که با شوخی توهینآمیزی نسبت به پیکر شهدا و جانباختگان ناآرامیهای اخیر همراه بود، منجر به اعتراضات گستردهای در شبکههای اجتماعی شد. در پی این اتفاق و در حالی که مجری برنامه به روال معمول، ویدیوی منتشرشده آن را حاصل تقطیع جهتدار دانسته بود، روابط عمومی صداوسیما اطلاعیهای صادر کرد و از توقف پخش برنامه و برکناری مدیر شبکه افق به دلیل سهلانگاری خبر داد.
توهین مجری شبکه سه به معترضان
اواسط دیماه و یکی ـ دو روز پیش از بالا گرفتن ناآرامیها، امیرحسین طهماسبی، مجری برنامه «سلام صبح بخیر» شبکه سه، در پخش زنده این شبکه، معترضان خیابانی را «تفاله» خواند و گفت: این تفالهها تو خیابون بدوند و زندگی مردم را ناامن کنند.
این اظهارات که در میانه ماجراهای دیماه بیان شد، موجی از انتقادات را در شبکههای اجتماعی برانگیخت و برخی کلیدواژههای گذشته مانند «خس و خاشاک» را به یاد آورد که در آن زمان موجب تحریک بیشتر معترضان شده بود. در عین حال با وجود نقدهای بسیار در فضای مجازی و رسانهها، ویدیویی از عذرخواهی مجری، سایر عوامل برنامه یا دستاندرکاران شبکه، برای این اظهارنظر منتشر نشد.
ممنوعیت پس از اجرای ترانه چاوشی
جنس دیگری از رخدادهای بحثبرانگیز هفتههای اخیر که البته اعتراض زیادی در شبکههای اجتماعی به وجود نیاورد، اعلام خبر انتشار ترانهای تازه در شبکه چهار سیما بود. در اتفاقی کمسابقه، گوینده زن اخبار علمی، فرهنگی و هنری شبکه چهار در حین اجرای زنده، بخشی از ترانه جدید محسن چاوشی با عنوان «یا مولا دلم تنگ آمده» را با لحن اصل موسیقی، خواند. این لحظه که مخاطبان را بسیار غافلگیر کرد، به عنوان اتفاقی متفاوت در برنامههای خبری توصیف شد و به سرعت شبکههای اجتماعی را درنوردید. با وجودی که برخی این اتفاق را خلاقانه دانستند اما پیمان جبلی رییس صداوسیما در پاسخ به پرسشی درباره آن گفت: درباره پخش صدای خانمها ضوابطی داریم، تذکر هم میدهیم. گاهی رعایت نمیشود، اما ضوابط ما تغییر نکرده است.
نکته قابل تامل آن که بر اساس گزارشهای منتشرشده در فضای رسانهای، حباب عظیمی تا مدتها بعد از این اتفاق، وظیفه گویندگی بخش خبری علمی، فرهنگی و هنری شبکه چهار را بر عهده نداشت.
دوگانهسازی عجیب تلگرام و قیمت مرغ
در نیمه آبانماه و مدتی پیش از این اتفاقات نیز ویدیوی دیگری از برنامه صبحگاهی پرحاشیه شبکه سه با عنوان «سلام صبح بخیر» منتشر شد که در آن، یکی از مجریان برنامه به تمسخر دغدغه کاربران شبکههای اجتماعی و صاحبان کسبوکارهای مجازی، برای رفع فیلتر پیامرسان محبوب تلگرام میپرداخت. در این برنامه، نمایشی توسط رسول مهربانی و مبینا نصیری مجریان این برنامه اجرا شد که در آن، اخبار مربوط به رفع فیلتر این پیامرسان، با توجه به افزایش قیمت مرغ در بازار، بیاهمیت معرفی میشد.
بهار پرحاشیه پیش از زمستان جنجالی
موارد یادشده در حالی است که در اوایل سال ۱۴۰۴ نیز چند ویدیوی بحثبرانگیز از اتفاقاتی مشابه به فاصله کوتاهی روی آنتن تلویزیون رفت؛ ابتدا صحنههایی منشوری در دو شبکه تماشا و سلامت پخش شد و سروصدای زیادی به وجود آورد که هر دو با عذرخواهی رسمی همراه شد. در روزهای بعد، گافهای سیاسی سریالی مانند شوخی حاشیهساز با وزیر خارجه عربستان در شبکه نسیم و توهین به مقدسات اهل سنت در شبکه یک رخ داد که به اعتراضات گسترده انجامید و به وعده برخورد از سوی رییس سازمان صداوسیما رسید.
در پی اتفاق آخر و برای از بین بردن ضرب آن ماجرا، شبکه یک تلویزیون از یک روحانی اهل سنت دعوت کرد تا در شب شهادت امام صادق(ع) به بیان معارف این مذهب بپردازد که این امر، خود انتقادات تازهای را برانگیخت.
نکته مهم این که اغلب این اتفاقات ساعاتی پس از پخش و بلافاصله در پی انتشار بریده آن در شبکههای اجتماعی بحثبرانگیز شدند و به نظر بیش از آن که به پخش تلویزیونی وابسته باشند، با پخش اینترنتی سروصدا به وجود آوردند؛ مسئلهای که نشان میدهد گاه محتوای تلویزیون بیش از پخش تلویزیونی، با انتشار بریدههای کوتاه در فضای مجازی بیننده جذب میکند.
