“یک تن”؛ وقتی گردآفرید دوباره برای ایران شمشیر میکشد
نمایش «یک تن» با بازخوانی شاهنامه، دفاع و همبستگی را روی صحنه جشنواره تئاتر فجر نشان میدهد.
به گزارش تسنیم، نمایش «یک تن» به نویسندگی و کارگردانی احسان جانمی، یکی از نمونههای قابلتوجه مواجهه معاصر تئاتر ایران با جهان اسطورهای شاهنامه است؛ مواجههای که بهجای بازگویی صرف، بر خوانشی تراژیک و امروزی از اسطوره تمرکز دارد. این اثر که به نمایندگی از استان اصفهان در چهلوچهارمین جشنواره بینالمللی تئاتر فجر حضور داشت و در تالار استاد سمندریان مجموعه ایرانشهر روی صحنه رفت، داستان حمله تورانیان به دژ سفید را دستمایه روایت خود قرار داده است.
جانمی در متن نمایش، اسطوره را از سطح قهرمانپروری فردی فراتر میبرد و آن را به مفهومی جمعی پیوند میزند. روایت حضور گردآفرید در میدان رزم، نه فقط بازآفرینی یک چهره اسطورهای، بلکه تأکیدی روشن بر نقش تاریخی زنان ایرانی در دفاع از سرزمین است؛ زنانی که از بیاهمیتی عبور میکنند و به کنش فعال میرسند. نمایش بهصراحت یادآور میشود که دفاع، برخاسته از ضرورت است نه میل به جنگ، و ایرانیان در این روایت هرگز آغازگر نبرد نیستند.
در لایهای دیگر، «یک تن» بر مفهوم اتحاد تأکید میکند. اختلاف دیدگاه و سلیقه میان شخصیتها، با رجوع به گذشته و فلاشبکها برجسته میشود، اما در نهایت آنچه بر همه تفاوتها غلبه میکند، ایستادن برای ایران است؛ مفهومی که نمایش آن را نه شعاری، بلکه در دل روایت و کنش نمایشی تثبیت میکند.
در حوزه اجرا، کارگردانی جانمی منسجم و حسابشده است. طراحی صحنه با قاب چهارگوش و پرده توری، امکان شکست زمان و بازنمایی خاطرات را فراهم کرده و تداعیگر قاب سینما یا تلویزیون است. ریتم نمایش، علیرغم تغییر مداوم زمان و مکان، حفظ میشود و استفاده از اختلاف سطح و پُدس به تفکیک فضایی روایت کمک میکند. طراحی لباس، گریم و موسیقی حماسی نیز در خدمت کلیت اثر قرار گرفتهاند.
بازیها دقیق و کنترلشدهاند و حتی بازیگران خردسال نیز حضوری قابلقبول دارند. مائده وحید، الهام رضایی، رزیتا کروندی و دیگر بازیگران، با درک درست از موقعیت نمایشی، به باورپذیری جهان اثر کمک کردهاند.
در مجموع، «یک تن» نمایشی است که نشان میدهد اسطوره هنوز میتواند زبان امروز را پیدا کند. اثری که شایسته توجه جدیتر و اجرای گستردهتر است و میتواند فراتر از فضای جشنواره، با مخاطبان عمومی نیز ارتباط برقرار کند.
