جشنواره فیلم فجر در آزمون ملی

جشنواره فیلم فجر ۱۴۰۴، به زودی و در شرایطی آغاز خواهد شد که ایران روزهای عادی را پشت سر نمیگذارد. کشور، هم تجربه یک جنگ دوازدهروزه با رژیم صهیونیستی را در حافظه نزدیک خود دارد و هم داغدار حوادث تروریستی دیماه است که به شهادت جمعی از هموطنان بیگناه انجامید. در چنین شرایطی، دیگر نمیتوان از جشنواره فجر بهعنوان یک رویداد صرفاً فرهنگی یا آیینی سالانه یاد کرد. این جشنواره، چه بخواهد و چه نخواهد، در متن یک موقعیت ملی قرار گرفته و باید نسبت خود را با آن روشن کند.
مسئله امروز جشنواره، نام فیلمها یا رقابت سیمرغها نیست؛ مسئله، «کارکرد» است. اینکه بزرگترین رویداد سینمایی کشور در روزهایی که ملت با تهدید خارجی و زخم تروریسم داخلی مواجه بوده، چه نسبتی با درد مردم برقرار میکند. اگر جشنواره قرار است بیتفاوت برگزار شود، اگر قرار است نشستهای خبری به محل پرسشهای خنثی و حاشیههای بیربط تقلیل پیدا کند و اگر قرار است خبرنگاران و برگزارکنندگان وانمود کنند که جامعه در وضعیت عادی به سر میبرد، باید صریح پرسید: چنین جشنوارهای چه فایدهای برای مملکت دارد؟
پوشش رسانهای جشنواره فجر در سال جاری آزمونی جدی برای بدنه خبرنگاری کشور است. خبرنگاری که پشت تریبون مینشیند، فقط نماینده یک رسانه سینمایی نیست؛ او نماینده افکار عمومی است. پرسشها نمیتوانند جدا از واقعیت امروز ایران طرح شوند. نادیده گرفتن خونهایی که در دیماه بر زمین ریخت، یا عبور بیتفاوت از تجربه تقابل مستقیم با دشمن خارجی، نه حرفهایگری است و نه بیطرفی؛ بلکه نشانه فاصله گرفتن از مردم است.
از سوی دیگر، مسئولان جشنواره نیز نمیتوانند نقش خود را به مدیریت اجرایی محدود کنند. لحن مراسمها، پیامهای رسمی، نمادها و حتی سکوتها، همگی حامل معنا هستند. جشنواره فجر، بهعنوان رویدادی با عنوان «ملی»، باید نشان دهد در بزنگاههای تاریخی، در سمت ملت میایستد. این به معنای شعارزدگی نیست، بلکه به معنای درک درست اولویتهاست؛ درک اینکه هنر و فرهنگ در لحظات حساس، وظیفهای فراتر از سرگرمسازی دارند.
جشنوارهای که نتواند صدای همدلی، انسجام و عزت ملی باشد، حتی اگر بینقص برگزار شود، مأموریت خود را انجام نداده است. مردم از نهادهای فرهنگی انتظار دارند همراه باشند، نه منفعل. فجر امسال فرصتی است برای اثبات این همراهی؛ فرصتی که اگر از دست برود، جشنواره به یک مراسم کماثر و جداافتاده از متن جامعه تقلیل خواهد یافت.
امروز، زمان آزمون جشنواره فیلم فجر است. یا در کنار مردم و منافع ملی میایستد، یا باید بپذیرد که از جایگاه تاریخی خود فاصله گرفته است. راه سومی وجود ندارد



