سنگاندازی نکنند؛ ما حمایت نمیخواهیم
یک تولیدکننده بازیهای فکری:
افزایش استقبال از بازیهای رومیزی و فکری در سالهای اخیر، تصویری امیدوارکننده از این بازار ساخته، اما پشت این رونق ظاهری، تولیدکنندگانی ایستادهاند که با فقدان قانون کپیرایت، تیراژهای پایین، شک مخاطب به محصول ایرانی و فشار هزینههای تولید دستوپنجه نرم میکنند؛ چالشهایی که در نهایت، بیش از هر چیز به نبود یک نهاد حمایتی مؤثر و پاسخگو در این صنعت گره خورده است.
هانی فتوت – تولیدکننده بازیهای فکری و عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان – در گفتوگو با ایسنا، با اشاره به چالشهای طراحی و تولید بازیهای فکری در کشور، گفت: با توجه به اینکه ما در کشوری هستیم که قانون کپیرایت در آن رعایت نمیشود، خیلی از بازیهایی که اکنون در کشور تولید میشود، کپی برداری از بازیهای خارجی است. صدها هزار بازی فکری و یا رومیزی در کشورهای دیگر تولید میشود که برخی در کشور ما بدون پرداخت هیچ هزینهای از آنها تقلید میکنند و این موضوع بزرگترین چالشی است که جلو طراحی و خلاقیت را میگیرد.
او افزود: این رقابت در شرایطی میان بازیهای کپی شدۀ خارجی و بازیهایی با طراحی ایرانی شکل میگیرد که جامعه هم نسبت به طراحی بازیهای ایرانی گارد میگیرد و فکر میکند شاید این بازی به اندازه نمونه مشابه خارجی خوب نباشد چرا که برخی بازیهای فکری ایرانی نیز در مقایسه با نمونه خارجی نقشۀ بازی یا گرافیک خوبی نداشتند و همان یک تجربه بد باعث میشود افراد به طور کلی نسبت به نمونه بومی این بازیها بدبین باشند.
چالشهای بازگشت سرمایه با تیراژ پایین
این تولیدکننده بازیهای فکری ادامه داد: از سوی دیگر عموما مصرفکنندگان بازیهای فکری گروههای مختلفی با ذائقههای خاص هستند و همین امر روند طراحی و تولید بازی را پیچیدهتر و پرهزینهتر میکند و از آنجایی که ما صادرات بازی هم یا نداریم یا به شکل خیلی محدودی این اتفاق میافتد، تیراژ تولید بازی هم پایین است و انتظاری که طراح از بازگشت پول و سرمایه خود دارد برآورده نمیشود و این سرخوردگی عموما برای طراحان ایجاد میشود.
تا دلتان بخواهد متولی نظارتگر داریم
او با اشاره به اینکه تولید بازیهای فکری کاری میانرشتهای (صنعت نشر و کاغذ و صنایع پلاستیک) است، درباره نهاد متولی، تعاملکننده و پاسخگو به درخواستهای این تولیدکنندگان، توضیح داد: ترجیح ما این است که با جایی تعامل نکنیم چون بیش از آنکه کمکی کنند، سنگاندازی میکنند. عموما نهادها زمانی مداخله میکنند که چالشی وجود داشته باشد یعنی هر وقت یک اتفاقی میافتد یادشان میافتد که خب باید برای این حوزه هم کاری کرد. معمولا زمانی وارد میشوند که مثلا دغدغه این باشد که چرا فلان عکس روی طرح جلد فلان بازی فکری آمده است؟! درواقع متولی حمایتگر نداریم اما تا دلتان بخواهد متولی نظارتگر داریم.
او ادامه داد: معمولا هم اگر چالشی رخ دهد خودمان در انجمن تولیدکنندگان به دنبال برطرف کردن آن میرویم. البته شورای نظارت بر اسباببازیِ کانون پرورش فکری نزدیکترین نهادی است که میتواند به ما کمک کند، اما وقتی پای صحبت تولیدکنندگان مینشینیم روشن میشود که روال مشخصی برای روند حمایتی وجود ندارد. خود شرکت میتواند تحت عنوان دانشبنیانها یا صنایع خلاق یک سری تسهیلات دریافت کند ولی اینکه بگویم متصدی درجه یکی برای رفع مشکلات وجود دارد، چنین نیست.
آثار تکنرخی شدن ارز بر تولید بازیهای فکری
عضو هیئت مدیره انجمن تولیدکنندگان بازیهای فکری همچنین با اشاره به تکنرخی شدن ارز و آثار آن بر تولید بازیهای فکری، اظهار کرد: تا پیش از این کاغذ و مواد پلاستیکی ارز دریافت میکردند اما با تکنرخی شدن ارز و افزایش قیمتها، ما هم باید قیمت محصول تولیدی را افزایش دهیم چون پروسه تولید پرهزینهتر میشود و با توجه به اینکه بازی و اسباببازی نیاز اولیۀ اقشار جامعه نیست، زمانی هم که چنین کالایی با افزایش قیمت مواجه میشود به تدریج از سبد مصرف کنار گذشته میشود. در نهایت تولیدکننده هم چارهای جز افزایش قیمت یا کاهش کیفیت ندارد. از طرفی گاهی نیز تولیدکننده به سمت تولید یک یا چند نوع خاص از بازی میرود که فکر میکند فروش بیشتری دارند و همین روند به مرور بر بازار عرضه اثر میگذارد، به نحوی که فروشگاه، چاپخانه و… زیان میبینند. البته احتمالا سیاست تکنرخی شدن ارز در بلندمدت روند کلی را بهبود بخشد و به ثباتِ کمککنندهای برسیم چون «ثبات» مهمترین مولفه برای یک تولیدکننده یا تاجر است.
چالشهای تولیدات زیرزمینی
او با اشاره به اینکه قیمتگذاری در صنعت بازی و اسباببازی به شکل رقابتی صورت میگیرد و نهاد نظارتی در این زمینه وجود ندارد، گفت: در این حوزه اگر کسی قیمتگذاری اشتباه انجام دهد از بازار حذف میشود و از این جهت قیمتها معمولا معقول و مناسب است. اما مسئله مهم این است که گاهی یک تولیدکننده با بهترین دقت و کیفیت یک بازی را تولید میکند اما یک تولیدکنندۀ زیرزمینی همان بازی را حتی با همان لوگو شرکت اصلی کپی میکند و در بستر فضای مجازی به فروش میرساند و این چالشی است که هیچ موقع نتوانستیم آن را برطرف کنیم.
مدیر عامل شرکت سرزمین ذهن زیبا در پایان با اشاره به افزایش استقبال از بازیهای فکری و رومیزی، اظهار کرد: ۱۵ سال قبل کار خود را با واردات بازیهای فکری شروع کردیم و در سال شاید ۱۰ هزار بازی به فروش میرساندیم. الان شرکتی که در آن مشغول هستم از ابتدای سال تاکنون حدود ۸۰۰ هزار نسخه بازی به فروش رسانده است و مقایسۀ این دو عدد نشان میدهد استقبال از بازی فکری در طول سالهای گذشته تا چه حد افزایش یافته است و این بازیها جایگاه خود را در میان مردم پیدا کردهاند، اما خب در مقایسه با کشورهای اروپایی و آمریکایی هنوز هم راه زیادی برای گسترش این بازار و استقبال مخاطب وجود دارد.
