«یک تجربه تاریک»؛ واکاوی کودتای ۲۸ مرداد و جریانسازی تاریخ معاصر
نمایشگاه تخصصی تاریخ معاصر «یک تجربه تاریک» با همراهی بیش از ۱۱۰ ناشر و ۹ نشست تخصصی، به تحلیل پیامدهای کودتای ۲۸ مرداد و مقابله با بازنویسی حافظه تاریخی ملت توسط دشمن میپردازد.
نشست خبری نمایشگاه «یک تجربه تاریک» که در روز ۲۵ مرداد ماه ساعت ۱۰ صبح، در خانه کتاب و ادبیات ایران برگزار شد. در این نشست که احمد عطایی، مدیر ستاد برگزاری این نمایشگاه، محمدحسین کریمیپور مسئول کمیته اجرایی و مدیر نمایشگاه، بابایی معاون فرهنگ و کتاب خانه کتاب و فراشی مسئول کمیته رسانه حضور داشتند؛ ضمن تبیین اهداف برگزاری این رویداد، بر ضرورت «جهاد تبیین» در بازخوانی حوادث تاریخی برای نسل جوان تأکید شد.
لزوم بازخوانی تاریخ در بستر سنتهای الهی
احمد عطایی، مدیر ستاد برگزاری نمایشگاه «یک تجربه تاریک»، در ابتدای این نشست با اشاره به اهمیت زنده نگهداشتن حافظه تاریخی ملت، گفت: ایده اولیه این نمایشگاه در بهمنماه سال گذشته شکل گرفت. در تقویم سالانه ما وقایع متعددی وجود دارد که فصل مشترک آنها حضور رژیم پهلوی، مداخلات آمریکا و زمینههای شکلگیری انقلاب اسلامی است. هدف ما این است که این وقایع را به جای رویدادهای پراکنده، بهصورت یک «جریان» در حافظه تاریخی جامعه و بهویژه نسل جوان تثبیت کنیم.
وی با استناد به بیانات امام خمینی (ره) درباره تاریخ، افزود: تاریخ یعنی من و شما. ما باید با نگاه به سنتهای الهی که قوانین حاکم بر مدیریت عالم هستند، جایگاه خود را در تاریخ بیابیم. اگر جامعهای در مسیر وحدت، همدلی و اطاعت از ولی حرکت کند، به سعادت میرسد و اگر دچار تفرقه شود، شکست قطعی است. وقایع تاریخی ما، از جمله کودتای ۲۸ مرداد، همگی در بستر همین سنتهای الهی قابل تحلیل هستند.
به گزارش خبرنگار مهر، عطایی با تأکید بر هشدارهای رهبر معظم انقلاب در خصوص تهاجم فرهنگی، تصریح کرد: اگر حافظه تاریخی یک ملت ضعیف شود، دشمن بهسرعت اقدام به بازنویسی آن میکند. هدف از برگزاری این نمایشگاه، ممزوج کردن حوادث تاریخی با اعتقادات دینی و ماندگار کردن آنها در حافظه جمعی است تا از تحریف و فراموشی جلوگیری شود.
محورهای فعالیت نمایشگاه «یک تجربه تاریک»
مدیر ستاد برگزاری نمایشگاه در تشریح برنامههای این رویداد گفت: پس از هشت جلسه شورای سیاستگذاری با حضور صاحبنظرانی چون بابایی، مهتابی، خاموش، امیریان، غریبی، مقدمی و نیلی، تصمیم گرفته شد تا نخستین اقدام این جریانسازی با موضوع کودتای ۲۸ مرداد ۱۳۳۲ آغاز شود.
وی افزود: این نمایشگاه در قالب یک بسته جامع فعالیت خواهد کرد که شامل موارد زیر است: بخش فروشگاه کتاب شامل عرضه فیزیکی و مجازی منابع مرتبط با تاریخ معاصر؛ نشستهای تخصصی شامل برگزاری نشستهایی در ۹ محور موضوعی، شامل پیشزمینهها، ماهیت و پسلرزههای کودتای ۲۸ مرداد با حضور اساتید و پژوهشگران؛ نمایشگاه فرهنگی-هنری با موضوع ارائه ۶۰ قطعه عکس، سند، کاریکاتور و طرح مرتبط با وقایع آن دوران.
ترویج کتابخوانی با رویکرد جهاد تبیین
بابایی، معاون فرهنگ و کتاب خانه کتاب و ادبیات ایران، در این نشست ضمن تأکید بر وظیفه ملی و شرعی در پاسداشت تاریخ معاصر، گفت: موسسه خانه کتاب و ادبیات ایران با هدف افزایش آگاهی جامعه، از رویدادهای تخصصی حمایت میکند. ایده برگزاری نمایشگاههای تخصصی در طول سال، مکمل فعالیتهای کلان ما در نمایشگاه بینالمللی کتاب تهران است که با استقبال از پیشنهاد مجموعه «قدر ولایت» عملیاتی شد.
وی افزود: برای این نمایشگاه در سامانه «بازار کتاب»، تخفیف ویژهای لحاظ شده است؛ بهطوریکه ۱۰ درصد یارانه از سوی مجموعه و ۱۰ درصد تخفیف از سوی کتابفروشیها (در مجموع ۲۰ درصد) برای مخاطبان در نظر گرفته شده است تا تمامی اقشار جامعه بتوانند از این ظرفیت بهرهمند شوند.
عرضه ۳۰۰ عنوان کتاب و برپایی نمایشگاه فیزیکی در باغ کتاب
کریمیپور، مسئول کمیته اجرایی نمایشگاه، با اشاره به آسیبشناسی دورههای پیشین و برنامهریزی سه ماهه برای این رویداد، گفت: نمایشگاه از ۲۶ مردادماه تا ۴ شهریورماه در دو بخش فیزیکی در «باغ کتاب تهران» و مجازی در سامانه «بازار کتاب» برگزار میشود.
وی در تشریح محتوای نمایشگاه افزود: از میان ۱۸ هزار عنوان کتاب منتشر شده با موضوع تاریخ معاصر و استکبارستیزی، حدود ۳۰۰ عنوان کتاب فاخر و برگزیده پالایش و انتخاب شده است. همچنین بخش ویژهای با عنوان «کتب خاص» برای پژوهشگران تدارک دیده شده که شامل منابع کمیاب یا خارج از چرخه توزیع است. علاوه بر کتاب، ۶۰ قطعه سند، عکس، کاریکاتور و طرح هنری با همکاری انجمن هنرهای تجسمی بنیاد روایت فتح در قالب نمایشگاه جانبی در معرض دید عموم قرار خواهد گرفت.
طراحی ۹ نشست تخصصی برای عمقبخشی علمی
کریمیپور در ادامه از طراحی ۹ نشست تخصصی خبر داد و گفت: این نشستها با حضور اساتید و نخبگان دانشگاهی برگزار شده و محورهای کلیدی همچون «بررسی حادثه ۳۰ تیر»، «پیامدهای سیاسی کودتای ۲۸ مرداد»، «اقتصاد وابسته در دوران پهلوی»، «فساد ساختاری رژیم پهلوی»، «نقش جنبش دانشجویی در ۱۶ آذر» و «نفوذ جریانهای انحرافی» را در بر میگیرد. وی ابراز امیدواری کرد که محتوای علمی این نشستها در قالب یک مجلد آموزشی تدوین و در اختیار دانشجویان و پژوهشگران قرار گیرد، چراکه در حوزه منابع آموزشی تاریخ معاصر، با فقر محتوایی مواجه هستیم.
گسترش ابعاد نمایشگاه به سطح بینالمللی
مهدی فراشی، مسئول کمیسیونهای نمایشگاه، با اشاره به مشارکت نهادهایی چون سازمان تبلیغات اسلامی و باغ کتاب تهران، به اهمیت بازتاب این رویداد پرداخت: با توجه به تحولات اخیر منطقه و نیاز جهانی به شناخت ماهیت مداخلات آمریکا در ایران، برنامهریزی شده است که محتوای این نشستها علاوه بر همکاری با صدا و سیما، در رسانههای کشورهای عراق، لبنان و پاکستان نیز بازتاب داده شود.
پاسخ به پرسشهای رسانهای: چرا ۲۸ مرداد؟
در بخش پایانی نشست، عطایی در پاسخ به پرسش خبرنگار مهر درباره چرایی تمرکز بر کودتای ۲۸ مرداد و حضور سایر قدرتهای استعماری، مسئولان توضیح داد: کودتای ۲۸ مرداد به تعبیر امام خمینی (ره) آغازگر «حضور رسمی» آمریکا در ایران است. با این حال، در جلسات تخصصی، نفوذ بریتانیا و جایگزینی تدریجی نفوذ آمریکا به جای آن نیز مورد واکاوی دقیق قرار خواهد گرفت.
همچنین کریمی پور در خصوص تنوع ناشران گفت: در لیست ۳۰۰ عنوان کتاب انتخابی، آثار بیش از ۱۱۰ ناشر با دیدگاههای متنوع دیده میشود و این نمایشگاه نگاهی جامع و فراتر از جریانهای خاص را در دستور کار دارد. این نمایشگاه بهعنوان یک حرکت ملی، با هدف جلوگیری از تحریف حافظه تاریخی ملت توسط دشمن، گامی بلند در مسیر جهاد تبیین برای نسلهای جوان و دانشجو به شمار میرود.
در ادامه با حضور سخنرانان این نشست، از پوستر این نمایشگاه رونمایی شد.
