«پسران فریدون» و آزمون تئاتر ایران

«پسران فریدون» محک خوبی است برای این که ببینیم تئاتر امروز ما تا چه حد می‌تواند از دل اسطوره‌ها، غیرت ایرانی و هوشیاری سیاسی را استخراج کند. اگر این نمایش بتواند فراتر از فرم نمایشی، به عمق حکمت نهفته در شاهنامه نفوذ کند، می‌تواند به یک رویداد فرهنگی ماندگار و به‌روز تبدیل شود.
«پسران فریدون» به نویسندگی و کارگردانی علیرضا معتمدی، با نگاهی به یکی از پرنکته‌ترین دوران‌های شاهنامه، فرصتی را فراهم کرده تا تماشاگر ایرانی بار دیگر در آینه تاریخ کهن، مسائل امروز میهن را بازخوانی کند.

داستانِ پسران فریدون در شاهنامه، بیش از آن که روایتی خانوادگی باشد، درسی بزرگ در باب وحدت ملی و خطرات تفرقه‌افکنی است. تقسیم جهان میان سلم، تور و ایرج توسط فریدون، در بستر متن فردوسی، نشان‌دهنده لحظه‌ای است که نخبگان و حکمرانان با تصمیمات خود، سرنوشت یک تمدن را رقم می‌زنند. در فضای فکری امروز، نمایش معتمدی می‌تواند یادآور این حقیقت تاریخی باشد که هرگونه سستی در عدالت و اتحاد، زمینه‌ساز نفوذِ بیگانگان و تجزیه‌ خاک وطن است. برای مخاطبی که دغدغه‌ی حفظ اصالت‌های ملی و فرهنگی را دارد، این نمایش فراخوانی برای اندیشیدن به چیستی هویت ایرانی است.

این پروژه که با تهیه‌کنندگی سید عماد عامری و با حضور بازیگرانی شناخته‌شده همچون امیر آقایی، نازنین بیاتی، پدرام شریفی، امیررضا دلاوری، پاشا رستمی، ساغر رجبی و امیرکاوه آهنین‌جان به روی صحنه می‌رود، تلاشی در جهت احیای شکوه هنرهای نمایشی در تراز ملی است. استفاده از بستری به غایت ایرانی برای روایت درام، نشان از بلوغ فکری تیم سازنده دارد که به جای تقلید از متون وارداتی، به سراغ گنجینه‌ حکمت فردوسی رفته‌اند.
نمایش همچنین باید از دو افراط فاصله بگیرد: نه شاهنامه را به متنی موزه‌ای و فاقد نسبت با زندگی امروز تبدیل کند و نه با تحمیل تفسیرهای شتاب‌زده و شعارزده، پیچیدگی اخلاقی و تراژیک آن را از میان ببرد. موفقیت «پسران فریدون» در گرو آن است که اسطوره را بهانه‌ای برای اندیشیدن به بحران قدرت و تفرقه قرار دهد، نه صرفاً پوششی باشکوه برای روایتی آشنا.