«قرار» میتواند مسیر معرفی فیلم کوتاه به مردم را تغییر دهد
یک کارگردان سینما معتقد است که رویداد «قرار» تلاشی برای آشنایی مخاطب با فیلم کوتاه است.
مهدی برزکی، کارگردان سینما، درباره اکران فیلمهای کوتاه در طرح «قرار» گفت: اتفاقی که باید سالها پیش در حوزه فیلم کوتاه رخ میداد، پیش از «قرار» محقق نشده بود. به اعتقاد من، ویژهترین اتفاق این دوره همین اکران «قرار» است؛ زیرا تلاش میکند مخاطب را بهصورت جدی با فیلم کوتاه آشنا کند و مخاطب عامی را که همواره به دنبال سینمای جریان اصلی بوده، به دیدن فیلم کوتاه دعوت کند.
او افزود: بحث من مقایسه با سینمای هنر و تجربه نیست، بلکه صحبت از جای خالی «قرار» است. در سالهای گذشته، سینمای هنر و تجربه تا حدی این خلأ را پر میکرد و به فیلمهای کوتاه امکان نمایش میداد، اما این آثار در کنار فیلمهای بلند هنری یا فیلمهایی قرار میگرفتند که امکان اکران در جریان اصلی را نداشتند.
برزکی با اشاره به آغاز اکران «قرار» ییان کرد: این طرح هنوز در ابتدای مسیر است و زمان میبرد تا جای خود را میان مخاطبان پیدا کند، اما در همین یک هفته نخست نیز شروع امیدوارکنندهای داشته است. از این جهت که انجمن سینمای جوانان ایران، بهمن سبز و خود فیلمسازان فیلم کوتاه اکنون فضایی فراتر از جشنواره تهران در اختیار دارند تا آثارشان را در 28 سینمای بهمن سبز اکران کنند و خودشان نیز مروج و تبلیغکننده فیلمهایشان باشند.
به گزارش تسنیم، او ادامه داد: به نوعی یک آشتی میان مخاطب و فیلم کوتاه شکل میگیرد. اکنون در هر باکس سه فیلم با مجموع زمان حدود 60 تا 70 دقیقه نمایشی داده میشود که ترکیب جذاب و جمعوجوری است و میتواند تنوع ژانری و موضوعی داشته باشد. مخاطب سه فیلم متفاوت میبیند و با حال خوب سالن را ترک میکند.
این کارگردان تأکید کرد: این اتفاق باید پایدار باشد و برای دیده شدن «قرار» استراتژی مشخصی وجود داشته باشد. نباید این طرح صرفاً محدود به فیلمهای تولید شده توسط انجمن سینمای جوانان باشد. فیلمهای دیگری نیز وجود دارند که دوست دارند دیده شوند؛ آثاری که شاید در جشنواره حضور نداشتهاند اما افتخارات جهانی کسب کردهاند. این فیلمها نیز باید در کنار آثار دیگر فرصت نمایش پیدا کنند. به نظر من این بستر بسیار ارزشمند است و اگر رها نشود و مدیریت درستی داشته باشد، میتواند جایگاه خود را میان مخاطبان تثبیت کند؛ نه فقط میان هنرمندان و فیلمسازان، بلکه در میان مردم عادی که علاقهمند به تماشای فیلم هستند.
برزکی در ادامه درباره اهمیت فیلم کوتاه در جامعه و سینما گفت: یکی از دلایل آشنا نبودن مخاطب با فیلم کوتاه، خود ما فیلمسازان، فعالان این حوزه و مدیران هستیم. ابتدا باید فیلم کوتاه برای خودمان اهمیت و جایگاه داشته باشد. اگر نگاه ما به فیلم کوتاه تنها معطوف به جشنواره فیلم کوتاه تهران باشد، طبیعی است که مخاطب عام کمتر به سمت آن بیاید و حتی شاید امکان حضور در این فضا را پیدا نکند.
او افزود: «قرار» میتواند این وضعیت را تغییر دهد. فیلم کوتاه هنوز برای مخاطب عام جا نیفتاده، در حالی که سینمای ویژهای است و میتواند در 10 تا 20 دقیقه مفاهیم مهمی را منتقل کند و تأثیرگذار باشد. بسیاری از فیلمهای کوتاه روی موضوعاتی دست میگذارند که جسارت بیشتری در مضمون و فرم دارند و ارتباط نزدیکی با جامعه برقرار میکنند. فیلم کوتاه فقط به معنای سرگرمی نیست و حتی در حوزه سرگرمی نیز میتواند وارد ژانرهای فانتزی و علمیتخیلی شود.
این کارگردان خاطرنشان کرد: فیلم کوتاه تجربهای جذاب در سینماست. مخاطب میتواند در مدت کوتاهی چند جهان متفاوت را تجربه کند؛ با یک فیلم همذاتپنداری کند، با فیلمی دیگر بخندد یا گریه کند و در نهایت حال خوبی داشته باشد. هرچه تبلیغات و معرفی بهتری برای فیلم کوتاه انجام شود و آن را وارد سبد فرهنگی خانوادهها کنیم، مخاطبان بیشتری جذب خواهند شد.
او همچنین به ظرفیتهای جانبی اکران فیلم کوتاه اشاره کرد و گفت: نباید تنها به اکرانهای محدود و باکسهای نمایش اکتفا کنیم. اگر در کنار اکران، ورکشاپها، جلسات آموزشی و انتقال تجربه توسط فیلمسازان و بازیگران نیز شکل بگیرد، میتواند به دیده شدن بیشتر این آثار کمک کند. همچنین اگر از ظرفیت سینمای هنر و تجربه و در ادامه از پلتفرمهای آنلاین نیز استفاده شود، مخاطبان بیشتری امکان دسترسی به این آثار را خواهند داشت. برخی ترجیح میدهند فیلمها را در خانه و از طریق تلویزیون یا تلفن همراه تماشا کنند. این روند میتواند به تدریج باعث شود مخاطب هر هفته فیلم کوتاه ببیند و این تجربه برایش به عادت و جذابیت تبدیل شود.
برزکی درباره امکان شکلگیری چرخه اقتصادی در سینمای کوتاه نیز گفت: این مساله سالهاست که وجود دارد. فیلمسازان با سختی، بدهکاری و همکاری دوستانشان فیلم کوتاه میسازند؛ گاهی با حمایت انجمن و گاهی با سرمایه بخش خصوصی.
اما از ابتدا میدانند که بازگشت اقتصادی چندانی در کار نیست، زیرا اقتصاد فیلم کوتاه عملاً غیرفعال است و این سینما به درستی به مردم معرفی نشده است.
او ادامه داد: تهیهکننده نیز وقتی میبیند سرمایهاش بازنمیگردد، انگیزهای برای سرمایهگذاری ندارد. اگر شرایط به سمت افزایش تعداد سالنها، تبلیغات گستردهتر و تلاش بیشتر فیلمسازان، مسئولان و انجمن سینمای جوانان پیش برود، میتوان به بازگشت سرمایه امیدوار بود، اما این اتفاق زمانبر است و به سرعت رخ نخواهد داد.
این کارگردان معتقد است حضور چهرههای شناختهشده سینمای حرفهای در فیلم کوتاه نیز میتواند به رونق این حوزه کمک کند. او توضیح داد: وقتی بازیگران و عوامل حرفهای بدانند فیلم کوتاه از جایگاه هنری و اعتباری برخوردار است و آثار آن در سراسر کشور اکران میشوند، انگیزه بیشتری برای حضور پیدا میکنند. در نتیجه چهرههای شناختهشده به معرفی و تبلیغ فیلمها کمک میکنند و این موضوع در رسانهها نیز بازتاب بیشتری خواهد داشت.
برزکی در ادامه گفت: یکی از ویژگیهای مثبت «قرار» این است که در سانسها و زمانهایی اکران میشود که منافاتی با اقتصاد فیلمهای بلند ندارد. به این ترتیب، فیلم کوتاه میتواند مسیر مستقلی برای خود تعریف کند و مخاطب نیز به تدریج عادت کند که در روزها و ساعتهای مشخصی از هفته به تماشای فیلم کوتاه برود.
او در پاسخ به این پرسش که آیا سینمای کوتاه از نظر خلاقیت و جسارت از سینمای بلند جلوتر است، گفت: نمیتوان گفت جلوتر یا عقبتر است؛ جهان این دو سینما متفاوت است. من خودم سال گذشته نخستین فیلم بلندم را ساختم و موفق به دریافت سیمرغ بهترین فیلم اول شدم و پیش از آن نیز سالها در حوزه فیلم کوتاه فعالیت داشتم.
برزکی افزود: ریسک تهیهکننده و فیلمساز در سینمای بلند با سینمای کوتاه متفاوت است. فیلم کوتاه سرشار از جسارت، ریسکپذیری، ایدهپردازی، خلاقیت و نبوغ است؛ زیرا فیلمساز در این قالب خود را محک میزند، زبان سینماییاش را پیدا میکند و تلاش میکند تواناییهایش را اثبات کند تا وارد جریان اصلی سینما شود.
او با اشاره به تجربه جهانی فیلم کوتاه گفت: در بسیاری از کشورهای دنیا، فیلم کوتاه جایگاه مشخص و اقتصاد فعالی دارد. اما در سینمای بلند، به دلیل مسائل مربوط به گیشه، پخش و اقتصاد سینما، امکان بسیاری از تجربههای جسورانه کمتر است. جلب اعتماد سرمایهگذار و حفظ مخاطب، ریسکپذیری را دشوارتر میکند.
این کارگردان در پایان اظهار کرد: بسیاری از فیلمسازان مطرح امروز کار خود را از فیلم کوتاه آغاز کردهاند. ما باید مروج فیلم کوتاه باشیم. بسیاری از ما از انجمن سینمای جوانان ایران شروع کردهایم و اکنون به جایگاه فعلی رسیدهایم. «قرار» این مسیر را هموارتر میکند و میتواند باعث شود فیلم کوتاه بیش از گذشته وارد جریان اصلی سینما شود.
او همچنین به تغییر نسل در سینمای ایران اشاره کرد و گفت: امسال در جشنواره فیلم فجر حدود 11 فیلم اولی در میان 30 فیلم حاضر بودند؛ اتفاقی که پیشتر سابقه نداشت. در گذشته بخشی مجزا با عنوان «نگاه نو» برای فیلم اولیها وجود داشت و شاید تنها یکی دو فیلم امکان حضور در بخش اصلی را پیدا میکردند. امروز اما بسیاری از فیلمسازانی که نخستین فیلم بلند خود را برای جشنواره میسازند، از دل سینماوتاه آمدهاند و این ارتباط میان سینمای کوتاه و بلند میتواند روندی مثبت و سازنده برای آینده سینمای ایران باشد.
